این بخش از مضمون ریاضی صنف هشتم، به معرفی و بررسی مفاهیم پایه‌ای مشتق و کاربردهای آن می‌پردازد. دانش‌آموزان در این بخش با مشتق توابع مختلف به ویژه توابع مثلثاتی آشنا می‌شوند و یاد می‌گیرند چگونه مشتق توابع را محاسبه کنند. علاوه بر آن، مفاهیمی مانند نقاط بحرانی یک تابع، که در تعیین نقاط اعظمی و اضغری اهمیت دارند، به تفصیل شرح داده می‌شود.

همچنین، دانش‌آموزان با مجانب‌های گراف توابع آشنا شده و نحوه شناسایی آن‌ها را فرا می‌گیرند. در این بخش، قضیه رول و قاعده هوپیتال نیز آموزش داده می‌شود که ابزارهای مهمی در حل مسائل حد و مشتق هستند. در مجموع، این بخش دانش‌آموزان را برای درک عمیق‌تر مفاهیم تحلیلی و کاربردهای عملی مشتق در مسائل واقعی آماده می‌سازد.