د هاضمې سیستم او دندې، د غاښونو ډولونه، عصبي سیستم او حسي غړي، د تایراید غده، د غبرګوني زېږېدل، د ایډز درملنه، انسولین.
د نهم ټولګي د بیولوژي کورس یو مهم، علمي او ښوونیز کورس دی چې د زده کوونکو د بیولوژیکي پوهې د پراختیا، د انسان د بدن د جوړښت او دندو د پېژندنې، د روغتیا ساتنې او د چاپېریال د ارزښت د درک کولو لپاره ترتیب شوی دی. د دې کورس اساسي موخه دا ده چې زده کوونکي د انسان د بدن له بېلابېلو سیستمونو، د هغوی له جوړښت، دندو، فعالیتونو او یو له بل سره له اړیکو سره په علمي او تفصیلي ډول اشنا شي او وکولای شي ترلاسه شوې پوهه په خپل ورځني ژوند کې عملي کړي. په دې کورس کې زده کوونکي لومړی د هاضمې سیستم، د غاښونو ډولونه، د معدې جوړښت، په کوچنیو کولمو کې د خوړو هضم، د غذایي موادو جذب او د هاضمي سیستم د ناروغیو په اړه معلومات ترلاسه کوي. وروسته د تنفسي سیستم جوړښت، د تنفس عملیه، د اکسیجن او کاربن ډای اکساید تبادله، د سږو فعالیت او د انفلونزا په څېر تنفسي ناروغۍ مطالعه کوي. همدارنګه د وینې د دوران سیستم، د وینې حجرې، د وینې ګروپونه، د زړه او وینې رګونه، د وینې دوران او د وینې لوړ فشار په اړه زده کړې کوي او د زړه او وینې د دوران د سالم ساتلو پر اهمیت پوهېږي. په راتلونکو درسونو کې د اطراح سیستم، پښتورګو، د تشو بولو د جوړېدو عملیې او د نفریت ناروغۍ په اړه معلومات وړاندې کېږي، څو زده کوونکي وپوهېږي چې بدن څنګه اضافي او زیانمن مواد خارجوي او د اوبو او مالګو توازن ساتي. د کورس یوه بله مهمه برخه د هډوکو او عضلاتو سیستمونه دي چې پکې د هډوکو دندې، کرپندوکي، مصنوعي بندونه، د عضلاتو ډولونه، ښویې عضلې او د ورزشي حرکتونو اهمیت تشریح کېږي. زده کوونکي د دغو درسونو له لارې د بدن د ملاتړ، حرکت او د داخلي غړو د ساتنې په برخه کې د هډوکو او عضلاتو رول پېژني. سربېره پر دې، په کورس کې د عصبي سیستم او حسي غړو جوړښت او فعالیتونه، نیورونونه، سیناپس، مغز، محیطي اعصاب، لامسې حس، د سترګو ستونزې، د غوږ داخلي برخه او شامې حس مطالعه کېږي. زده کوونکي پوهېږي چې عصبي سیستم څنګه د بدن فعالیتونه تنظیموي، له چاپېریال څخه معلومات ترلاسه کوي او د بدن د غړو ترمنځ اړیکې رامنځته کوي. همدارنګه پر عصبي سیستم د روږدي کېدو ناوړه اغېزې او د عصبي روغتیا د ساتنې لارې چارې هم زده کوي. په دې کورس کې د اندوکراین سیستم، د تایراید او پاراتایراید غدو او د انسولین هورمون په اړه هم معلومات ورکول کېږي، څو زده کوونکي د هورمونونو دندو، د بدن د ودې، میتابولیزم او د وینې د ګلوکوز د تنظیم له اهمیت سره اشنا شي. د کورس په بله برخه کې د انسان تکثري سیستم، د بالغ سپرم جوړښت، ښځینه تکثري سیستم، د حیض دوران، د غبرګونو ماشومانو رامنځته کېدل او د سونوګرافۍ اهمیت په علمي او مناسب ډول تشریح کېږي. همدارنګه زده کوونکي د جنسي اړیکو له لارې د لېږدېدونکو ناروغیو، د HIV ویروس، د ایډز د مخنیوي او درملنې په اړه بنسټیز روغتیایي معلومات ترلاسه کوي. د کورس وروستۍ برخه د چاپېریال ستونزو او د هغوی د حل لارو ته ځانګړې شوې ده. په دې برخه کې د هوا، اوبو او خاورې ککړتیا، د ککړتیا لاملونه، د انسانانو او نورو ژوندیو موجوداتو پر روغتیا او طبیعي سرچینو د هغې اغېزې، د چاپېریال په طبیعي توازن کې د هوا رول او د چاپېریال ساتنې لارې چارې مطالعه کېږي. زده کوونکي د بیا ځلي دوران یا ریسایکل کولو له مفهوم، د استعمال شوو موادو له بیا پروسس کولو، د کثافاتو له کمولو، د انرژۍ له سپما او د طبیعي سرچینو له ساتنې سره هم اشنا کېږي. دا کورس یوازې نظري معلومات نه وړاندې کوي، بلکې د زده کوونکو د علمي فکر، مشاهدې، تحلیل، د ستونزو د پېژندنې او د مناسبو حل لارو د موندلو وړتیاوې هم پیاوړې کوي. د کورس له بشپړولو وروسته به زده کوونکي وکولای شي د انسان د بدن مهم سیستمونه وپېژني، د هغوی دندې تشریح کړي، د عامو ناروغیو د مخنیوي په لارو پوه شي، د شخصي او ټولنیزې روغتیا ارزښت درک کړي او د چاپېریال د پاکوالي او طبیعي سرچینو د ساتنې لپاره مسؤولانه چلند غوره کړي. په ټوله کې، د نهم ټولګي د بیولوژي کورس د انسان د بدن، روغتیا، ژوندیو موجوداتو او چاپېریال په اړه د بنسټیزې علمي پوهې د ترلاسه کولو لپاره یو ارزښتناک ښوونیز پروګرام دی چې زده کوونکي د لوړو زده کړو، سالم ژوند، چاپېریالي مسؤولیت او د بیولوژۍ د پرمختللو موضوعاتو د زده کړې لپاره چمتو کوي.
صفت الله نیکزاد
teacher
No reviews yet.